Στα 7,5 δισ. ευρώ η αξία του χρυσού της Ελλάδας

Μέσα σε ένα έτος η διεθνής τιμή του χρυσού σημειώνει άνοδο 7,32% περίπου και από τα 1.5944 δολάρια ανά ουγκιά έχει ανέλθει στα 1.721 δολάρια ανά ουγκιά. Αυτή η αύξηση της τιμής του χρυσού αποτυπώνεται και στην μεγάλη άνοδο της αξίας των διαθεσίμων και των απαιτήσεων σε χρυσό της Τράπεζας της Ελλάδος.

Σύμφωνα με στοιχεία για το σύνολο του 2020 που ανακοίνωσε η κεντρική τράπεζα χθες, η αξία του χρυσού της Ελλάδος ανήλθε στα τέλη Δεκεμβρίου 2020 σε 7,5 δισ. ευρώ, όταν στα τέλη 2019 ήταν στα 6,5 δισ. ευρώ. Με απλά λόγια η αξία του χρυσού της Ελλάδος μέσα σε ένα χρόνο σημείωσε άνοδο 1 δισ. ευρώ.

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζα της Ελλάδος ο χρυσός αξίας 7,5 δισ. ευρώ περιλαμβάνει:

• Απαιτήσεις σε χρυσό έναντι του Ελληνικού Δημοσίου, οι οποίες απορρέουν από τη συμμετοχή της Ελλάδος στο ΔΝΤ (καταβολή από την Τράπεζα στο ΔΝΤ για λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου του μεριδίου συμμετοχής του σε χρυσό).
• Χρυσό μη διεθνών προδιαγραφών και χρυσά νομίσματα.

Σύμφωνα με την Goldman Sachs η ανοδική κίνηση (bull market) για το χρυσό δεν έχει τελειώσει και πρόκειται να συνεχιστεί και το 2021. Η επενδυτική τράπεζα υποστηρίζει πως καθώς οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό θα κινούνται υψηλότερα, το δολάριο θα υποχωρεί και η λιανική ζήτηση στις αναδυόμενες χώρες θα συνεχίσει να ανακάμπτει. Έτσι, η Goldman Sachs θέτει την τιμή - στόχο του χρυσού για το 12μηνο στα 2.300 δολάρια ανά ουγκιά.

newsbomb.gr 02/03/2021

Τι βρισκόταν κάτω από το εμβληματικό κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδος;

Το κεντρικό, ιστορικό κτίριο της οδού Πανεπιστημίου 21, που εγκαινιάστηκε στις 4 Απριλίου 1938, θεμελιώθηκε εκεί όπου ξεκινούσε η πορεία των κατοίκων της πόλης προς το επέκεινα.

Αρχαία αντικείμενα της Συλλογής της Τράπεζας της Ελλάδος

Ο περιπατητής της Πανεπιστημίου ή ο βιαστικός περαστικός σπανίως αναρωτιέται τι μπορεί να υπάρχει κάτω από το εμβληματικό κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδος. Σπανίως, επίσης, μπορεί να φανταστεί τον τρόπο με τον οποίον είχε αρθρωθεί η πόλη της Αθήνας εντός και εκτός των τειχών της, που μόνο τα εμφανή σε σημεία της απομεινάρια λειτουργούν ως υπενθύμιση μιας καθημερινότητας που παραμένει αιωνίως γοητευτική και μυστηριώδης.

Μεγάλη μερίδα των Αθηναίων αγνοεί ότι το κεντρικό, ιστορικό κτίριο της οδού Πανεπιστημίου 21 στο πολύβουο κέντρο της Αθήνας, που εγκαινιάστηκε στις 4 Απριλίου 1938, θεμελιώθηκε εκεί όπου ξεκινούσε η πορεία των κατοίκων της πόλης προς το επέκεινα και πως στα σπλάχνα του εντοπίστηκαν το 1932 τάφοι του βορειοανατολικού νεκροταφείου της αρχαίας Αθήνας, που βρισκόταν εκτός των τειχών του άστεως.

Σε μια έκδοση του Κέντρου Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος με τίτλο «Εκ Θεμελίων», η συγγραφέας και δρ. Αρχαιολογίας Κλεοπάτρα Παπαευαγγέλου-Γκενάκου εξετάζει αφενός το αρχαιολογικό παρελθόν του οικοδομικού τετραγώνου που καταλαμβάνει η Τράπεζα, όπως αποτυπώνεται σε 43 αρχαία αντικείμενα που βρέθηκαν κατά την εκσκαφή των θεμελίων του κεντρικού κτιρίου της, αφετέρου το χωροταξικό περιβάλλον του, αξιοποιώντας αρχαιολογικές δημοσιεύσεις, παλαιούς χάρτες των Αθηνών, εικονογραφήσεις βιβλίων και περιοδικών, πίνακες ζωγραφικής και φωτογραφικά πανοράματα, και σε 400 σελίδες μάς παρουσιάζει μια περισπούδαστη μελέτη μέσα στην οποία ισορροπούν οι ιστορίες του αρχαίου και του σύγχρονου κόσμου και φανερώνεται το πλούσιο αρχαιολογικά υπέδαφος της Αθήνας και η ιστορία της γοργής ανάπτυξής της.

Ο πόνος της απώλειας του προσφιλούς προσώπου, η ελπίδα της μετά θάνατον ζωής και η λαχτάρα για αιώνια μνήμη αποτυπώνονται σε επιτύμβια σήματα και πλούσιες προσφορές αλλά και σε ταπεινούς τάφους που με μεγάλη φροντίδα οι οικείοι φροντίζουν, υπακούοντας σε ηθικούς κανόνες, αλλά και φοβούμενοι τη Νέμεση, αφού η μη πλήρωση των ταφικών υποχρεώσεων αποτελούσε ύβρη.

Οι εργασίες εκσκαφής κατά τη θεμελίωση του Μεγάρου
της Τράπεζας της Ελλάδος στη λεωφόρο Πανεπιστημίου

Η πρώτη αναφορά στην ύπαρξη αρχαίων τάφων και στην εύρεση κεραμικής στο οικόπεδο της Τράπεζας έγινε το 1938, στον επετειακό τόμο για τα εγκαίνια του κεντρικού καταστήματος, όταν ο τμηματάρχης της τράπεζας και πρώτος σχεδιαστής τραπεζογραμματίων Μιχαήλ Αξελός έδειξε το πρώτο αγγείο που βρέθηκε στον διευθυντή του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, Γεώργιο Οικονόμο. Η Τράπεζα ζήτησε την άδεια συγκρότησης μικρής συλλογής και τα 43 ανευρεθέντα αρχαία αντικείμενα βρήκαν τη θέση τους «εις ειδικήν προς τούτον προθήκην» στα γραφεία της διοίκησης.

Τα ευρήματα είναι τυχαία και δεν αποτελούν προϊόντα αρχαιολογικής ανασκαφής. Εκτός από τον τόπο και τον χρόνο εύρεσής τους, δεν είναι γνωστά άλλα, σημαντικά για την έρευνα στοιχεία, όπως ο αριθμός και ο τύπος των τάφων, η στρωματογραφία και γενικώς τα αρχαιολογικά συμφραζόμενα που θα επέτρεπαν τη διάκριση των ταφικών συνόλων ή θα πρόσφεραν πληροφορίες για την οργάνωση της νεκρόπολης, που διαμορφώθηκε κατά τη γεωμετρική και κλασική εποχή στη βορειοανατολική πλευρά της πόλης, και την αδιάλειπτη λειτουργία της επί δώδεκα αιώνες.

Αγγεία πόσης, αποθήκευσης και μυροδοχεία,
ανάλογα με το τι χρειάζονταν ενόσω ήταν εν ζωή,
συνόδευαν τους νεκρούς.

Αυτή η λειτουργία διακόπτεται τον έκτο μ.Χ. αιώνα και η περιοχή θα δεχτεί την επέμβαση των ανθρώπων με την ίδρυση ναϊκών οικοδομημάτων μεταξύ του δέκατου και δωδέκατου αιώνα, όχι όμως και οικιστική διάθεση έως τον δέκατο ένατο αιώνα, όπως διαπιστώνεται από τις εικονογραφήσεις και χαρτογραφήσεις της πόλης που κατέλιπαν οι περιηγητές ήδη από τον δέκατο έβδομο αιώνα και μας δείχνουν ότι η περιοχή ήταν χέρσοι αγροί. Ο χώρος αποτυπώθηκε ως «τετράγωνο 15» για πρώτη φορά το 1836, δύο χρόνια αφότου η Αθήνα έγινε πρωτεύουσα του νεοελληνικού κράτους. Έκτοτε ξεκινά όχι μόνο η σύνδεσή του με τον αστικό ιστό αλλά και η ραγδαία πολεοδομική του εξέλιξη.

Στα κτερίσματα που διασώθηκαν κατά τις εκσκαφές των θεμελίων του κεντρικού καταστήματος της Τράπεζας της Ελλάδος σε αρχαίους τάφους μεταξύ της λεωφόρου Πανεπιστημίου, Ομήρου και Εδουάρδου Λω, κεντρική θέση κατέχει μια εξαίσια δημιουργία του αθηναϊκού εργαστηρίου του ένατου αιώνα, ένας γεωμετρικός αμφορέας στον οποίο φυλασσόταν η τέφρα κάποιας γυναίκας της ελίτ κοινωνίας των Αθηνών.

Τα υπόλοιπα προϊόντα της επιχώριας ή, σπανιότερα, εισηγμένης κεραμικής χρονολογούνται από τον πέμπτο αιώνα π.Χ. έως τον πρώτο-δεύτερο αιώνα μ.Χ. και πρόκειται για κτερίσματα ή αντικείμενα συνδεόμενα με τις ταφικές τελετουργίες που επιτρέπουν να γίνει αντιληπτή η υψηλή αισθητική των Αθηναίων της εποχής: λήκυθοι διακοσμημένες με ανθέμια, με θαλλό κισσού, με έφιππες αμαζόνες, με σκηνές γυναικωνίτη και προετοιμασίας για τη επίσκεψη στον τάφο. Η συγγραφέας του τόμου αναγνώρισε τον Ζωγράφο της Μέγαιρας, τον Ζωγράφο του Αχιλλέως και τον Ζωγράφο του Beth Pelet. Όμως, δίπλα σε έργα όπως ο κρατήρας του Ζωγράφου των Αθηνών, στον οποίον εκτυλίσσονται σκηνές του γάμου του Διονύσου, υπάρχουν και τα ταπεινά κτερίσματα, αληθινά κομψοτεχνήματα, έργα πολύτιμα γι' αυτούς που έφυγαν από τη ζωή και τους συνόδευαν στο χωρίς επιστροφή, τελευταίο ταξίδι τους.

Λήκυθοι του εργαστηρίου του Ζωγράφου της Μέγαιρας
διακοσμημένες με φυτικά και γραμμικά μοτίβα.

Οι συνήθειες και οι πρακτικές για τη φροντίδα του νεκρού αποτελούν ένα μέρος του εθιμικού δικαίου που περνά από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά για χιλιάδες χρόνια. Ο πόνος της απώλειας του προσφιλούς προσώπου, η ελπίδα της μετά θάνατον ζωής και η λαχτάρα για αιώνια μνήμη αποτυπώνονται σε επιτύμβια σήματα και πλούσιες προσφορές αλλά και σε ταπεινούς τάφους που με μεγάλη φροντίδα οι οικείοι φροντίζουν, υπακούοντας σε ηθικούς κανόνες, αλλά και φοβούμενοι τη Νέμεση, αφού η μη πλήρωση των ταφικών υποχρεώσεων αποτελούσε ύβρη. Ο νεκρός συνοδευόταν από κτερίσματα: όπλα, κοσμήματα και νομίσματα, τρόφιμα και αντικείμενα καθημερινής χρήσης, αγγεία και παιχνίδια, ομοιώματα επίπλων και ειδώλια προστατευτικού χαρακτήρα και πλήθος φθαρτών προσφορών που δεν σώζονται.

Το αρχαιότερο αγγείο που βρέθηκε κατά τη θεμελίωση του κτιρίου της Τράπεζας της Ελλάδος, ο γεωμετρικός αμφορέας, προϊόν αθηναϊκού εργαστηρίου του ένατου π.Χ. αιώνα, χρησιμοποιούνταν στα αθηναϊκά νεκροταφεία, αποκλειστικά ως τεφροδόχος γυναικείων ταφών και η καλλιτεχνική και κατασκευαστική του ποιότητα μάς δείχνει ότι απευθυνόταν σε εύπορες Αθηναίες.

Από τα υπόλοιπα αντικείμενα της συλλογής, που τα περισσότερα ανήκουν στους κλασικούς χρόνους, ξεχωρίζουν είκοσι ένα μυροδόχα αγγεία, κατασκευασμένα ειδικά για τη φύλαξη των πολύτιμων ελαίων που σχετίζονταν με τις ταφικές τελετουργίες.

Πεπλοφόρος κόρη και τμήματα ειδωλίων

Οι λήκυθοι κατά τον πέμπτο π.Χ. αιώνα αποτελούν το συχνότερο εύρημα στα ταφικά σύνολα των νεκροταφείων της Αττικής αλλά και όλων των περιοχών του ελλαδικού χώρου. Εννέα λήκυθοι που βρέθηκαν στις ανασκαφές της Τράπεζας προέρχονται από το παραγωγικό εργαστήριο του Ζωγράφου της Μέγαιρας, που έκανε εξαγωγές σε κάθε άκρη του τότε γνωστού ελληνικού κόσμου, ενώ ήταν ένας από τους τελευταίους που χρησιμοποίησαν τη μελανόμορφη τεχνική για να αποδώσει τα γραμμικά και τα φυτικά του μοτίβα, ανθέμια και κλαδιά καρποφόρων δέντρων, αλλά και μάχες με πρωταγωνίστριες τις Αμαζόνες.

Σε άλλες δύο ληκύθους απεικονίζεται η θεά Νίκη, αγαπητό θέμα της αττικής αγγειογραφίας, και μια δημοφιλής σκηνή γυναικωνίτη. Οι λευκές λήκυθοι είναι από τα πιο εκλεπτυσμένα αγγεία που κατασκευάστηκαν ποτέ στον αττικό Κεραμεικό. Η υψηλής ποιότητας τέχνη αποτελεί απόηχο της μεγάλης ζωγραφικής, τέχνης χαμένης για εμάς σήμερα. Η «υβριδική» λευκή λήκυθος της Τράπεζας της Ελλάδος αποτελεί έργο του εργαστηρίου του Ζωγράφου του Αχιλλέως, του σημαντικότερου ζωγράφου που εργάστηκε με αυτή την τεχνική. Ένα ακόμα σημαντικό αντικείμενο είναι ο εντυπωσιακός ερυθρόμορφος καλυκωτός κρατήρας, αγγείο συμποσίου, με τον νεαρό κισσοστεφανωμένο θεό Διόνυσο να νυμφεύεται την κόρη το βασιλιά Μίνωα, Αριάδνη. Ο φτερωτός θεός Έρωτας ανάμεσά τους κρατά τη γαμήλια προσφορά, το αλάβαστρο.

Τη συλλογή συμπληρώνουν κομψές πυξίδες, μέσα στις οποίες οι Αθηναίες φύλασσαν ψιμύθια και κοσμήματα, λύχνοι, απαραίτητοι για τη συνοδεία των νεκρών μέσα στους αιώνια σκοτεινούς τάφους, ένα πήλινο ειδώλιο γυναικείας μορφής και μια κεφαλή ειδωλίου νεαρού αγοριού, ίχνη που μας κληροδοτούν πολύτιμες μαρτυρίες για την αδιάλειπτη και εις το διηνεκές σχέση μας με την ιστορία, τα ήθη, τη ζωή, τη δημιουργία και τον θάνατο.

Οι λύχνοι ήταν απαραίτητοι συνοδοί των νεκρών
μέσα στους αιώνια σκοτεινούς τάφους.
Χρησιμοποιούνταν επίσης από τους επισκέπτες,
όταν έφταναν περί λύχνων αφάς στις αττικές νεκροπόλεις.

Από αριστερά: Ο ερυθρόμορφος καλυκωτός κρατήρας κοσμείται με τον ιερό γάμο του Διονύσου με τη Μαινάδα-Αριάδνη / Η "υβριδική" λευκή λήκυθος της συλλογής της Τράπεζας της Ελλάδος. Οι εκλεπτυσμένοι πολύχρωμες λήκυθοι λευκού βάθους αποτελούν τα κατεξοχήν αττικά αγγεία / Ο τεφροδόχος γεωμετρικός αμφορέας της τράπεζας της Ελλάδος.

Αργυρώ Μποζώνη

lifo.gr 

Οι τραπεζίτες που έγιναν πρωθυπουργοί στην Ελλάδα

Επτά διοικητικά στελέχη τραπεζών, της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ελλάδος, βρέθηκαν στο τιμόνι της χώρας σε διάφορες ιστορικές περιόδους

Ο «σούπερ» Μάριο, πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, ορκίστηκε πρωθυπουργός της Ιταλίας. Τη νέα ιταλική κυβέρνηση συνθέτουν 23 υπουργοί, εκ των οποίων οκτώ είναι μάνατζερ και τεχνοκράτες και 15 στελέχη των πολιτικών δυνάμεων της χώρας. Αποτελεί έναν ακόμη διοικητικό στέλεχος τράπεζας που αναλαμβάνει τα καθήκοντα πρωθυπουργού χώρας της ΕΕ.

Επτά διοικητικά στελέχη τραπεζών, της Εθνικής Τράπεζας και της Τράπεζας της Ελλάδος, βρέθηκαν στο τιμόνι της χώρας σε διάφορες ιστορικές περιόδους.

Συγκεκριμένα, πέντε διοικητές της Εθνικής Τράπεζας διετέλεσαν πρωθυπουργοί της χώρας. Αναλυτικότερα, στη διάρκεια των 180 και πλέον ετών ζωής της Εθνικής Τράπεζας από την τιμόνι της Τράπεζας πέρασαν 28 διοικητές και 4 διευθύνοντες σύμβουλοι, καθώς από το 2004 τροποποιήθηκε το καταστατικό της τράπεζας και η θέση του διοικητή αντικαταστάθηκε από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.

Πέντε από τους διοικητές τη Εθνικής Τράπεζας και συγκεκριμένα οι Αλέξανδρος Θρ. Ζαΐμης, Δημήτριος E. Μάξιμος, Αλέξανδρος Ν. Διομήδης, Αλέξανδρος Γ. Κοριζής και Ιωάννης Π. Παρασκευόπουλος διετέλεσαν στη διάρκεια της ζωής τους πρωθυπουργοί της χώρας και ένας Πρόεδρος της Δημοκρατίας (Αλέξανδρος Ζαΐμης).

Διοικητές της Εθνικής Τράπεζας διετέλεσαν, επίσης, σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής κοινωνίας που υπήρξαν πρόεδροι της Βουλής, υπουργοί, πολιτικοί, οικονομολόγοι, νομομαθείς, καθηγητές πανεπιστημίου κ.λπ.

Από την Τράπεζα της Ελλάδος το τιμόνι της χώρας ανέλαβαν οι διοικητές Ξενοφών Ζολώτας και Λουκάς Παπαδήμος

Ο Λουκάς Παπαδήμος διετέλεσε διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος (1994-2002), αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (2002-2010) και πρωθυπουργός της Ελλάδας (2011-2012). Στις 10 Νοεμβρίου 2011 το συμβούλιο των πολιτικών αρχηγών (Παπανδρέου, Σαμαράς, Καρατζαφέρης) αποφάσισε να του αναθέσει την πρωθυπουργία της χώρας για την υλοποίηση των αποφάσεων της 26ης Οκτωβρίου και την εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής που συνδέεται με αυτές. Ορκίστηκε πρωθυπουργός στις 11 Νοεμβρίου 2011 και η κυβέρνησή του, η οποία έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή στις 16 Νοεμβρίου, είχε 35 στελέχη του ΠΑΣΟΚ, 6 της ΝΔ και 4 του ΛΑΟΣ.

Ο Ξενοφών Ζολώτας, διοικητής της ΤτΕ για 19 χρόνια σε τρείς διαφορετικές περιόδους, ορκίστηκε πρωθυπουργός στις 23 Νοεμβρίου 1989 στην Οικουμενική κυβέρνηση που συγκρότησαν Νέα Δημοκρατία, ΠΑΣΟΚ και Συνασπισμός, μετά τις εκλογές της 5ης Νοεμβρίου και την αποτυχία της Νέας Δημοκρατίας να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. Παραιτήθηκε στις 11 Απριλίου 1990, μετά την προκήρυξη νέων εκλογών για τις 8 Απριλίου.

emea

Ιωάννινα: Το κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδος

Αρχιτεκτονική χαμηλού ανάγλυφου.

Τα παραδοσιακά και διατηρητέα κτίρια είναι το μεγάλο πολιτιστικό απόθεμα των Ιωαννίνων. Είναι αυτά που προσδιορίζουν σε μεγάλο βαθμό την  ταυτότητα της πόλης. Πέραν κυρίως της προστατευόμενης ζώνης του  ιστορικού κέντρου, η σύγχρονη πόλη διαθέτει και κάποια νεότερα κτίρια που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.

Photo credit: Ανδρέας Νικολοβγένης

Ο «Τύπος Ιωαννίνων» επιχειρεί μια γνωριμία με τα κτίρια αυτά. Ζητήσαμε από τέσσερις αρχιτέκτονες και έναν φοιτητή της Αρχιτεκτονικής Σχολής να γράψουν για ένα νεότερο κτίριο της προτίμησής τους, ένα κτίριο που ξεχωρίζουν. 

Με τα κείμενά τους, μάς δίνουν  την ευκαιρία να δούμε αλλιώς κτίρια που βλέπουμε καθημερινά ή  κτίρια που προσπερνάμε, αλλά κυρίως να μας θυμίσουν, εμμέσως πλην σαφώς, ότι η αρχιτεκτονική αποτελεί τον καθρέφτη της ίδιας της κοινωνίας, του πολιτισμού της και των επιλογών της…

Ο αρχιτέκτονας και διδάσκων στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Ανδρέας Νικολοβγένης  γράφει για το κτίριο της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) στην οδό Αβέρωφ.

Κατηφορίζοντας την οδό Αβέρωφ, στο δεξί μας χέρι μετά το κτίριο της «Μεραρχίας» προβάλλει ένα ανάγλυφο μεγάλων διαστάσεων που διακρίνεται εκτός από το μέγεθός του και από το πορτοκαλί χρώμα του. Το ανάγλυφο αποτελεί έργο του σημαντικού καλλιτέχνη Πάρι Πρέκα ο οποίος εκλήθη το 1965 από τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος Ξενοφώντα Ζολώτα να διακοσμήσει την όψη του καταστήματος των Ιωαννίνων που είχε οικοδομηθεί από το 1960 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Μιχάλη Κανάκη.

Το έργο είναι στην ουσία ένα «χαμηλό» ανάγλυφο (γαλλ. bas-relief), όπως ορίζεται ένα ανάγλυφο που προβάλλει ελάχιστα από το φόντο του. Τέτοια είναι τα γλυπτά του Παρθενώνα αλλά και τα νομίσματα. Μια φαινομενικά μικρή χειρονομία που όμως αρκεί για να προσδώσει βάθος πεδίου και να ιεραρχήσει τους πρωταγωνιστές του εκάστοτε θέματος, εν προκειμένω τον Βασιλιά Πύρρο που φθάνει στον ιερό χώρο της Δωδώνης. Το ανάγλυφο δημιουργήθηκε μέσω της πρωτότυπης εκτόξευσης ρινισμάτων ατσαλιού ενώ το χρώμα του οφείλεται στην τεχνική της εγκαυστικής.

Photo credit: Γιώργης Γερόλυμπος/ΤτΕ

Η όψη του κτιρίου του καταστήματος είναι λιτή με σαφή διμερή διάρθρωση, αναλογία 1:1 δεξιά, η οποία εξελίσσεται προοδευτικά σε χρυσή τομή στην αριστερή πλευρά όπου η οδός Αβέρωφ κατηφορίζει. Η λιτότητα επιτείνεται από το γενικά αδιαφανές ισόγειο που προφανώς ανταποκρινόταν και σε ζητήματα ασφάλειας. Η λιτότητα ακολουθείται και στον όροφο μέσω ενός γραμμικού παραθύρου που σκιάζεται από κατακόρυφες περσίδες τοποθετημένες με τακτικό ρυθμό.

Μόνη παρέκκλιση αποτελεί η ελαφρά υποχώρηση της όψης στο ισόγειο και η δημιουργία μιας «λοξής» σε κάτοψη επιφάνειας που επενδύεται από το ανάγλυφο του Πρέκα. Η κλίση δημιουργεί προοπτική σύγκλιση που δίνει την ψευδαίσθηση μεγαλύτερου βάθους, σε συνδυασμό με τη σκιά που αντιτίθεται στη λευκή, από μάρμαρο Διονύσου, ορθομαρμάρωση του πρώτου πλάνου. Αυτός ο μικρός αλλά «γενναίος» χειρισμός που παρακολουθεί την κατωφέρεια του δρόμου, επισημαίνει και ενθαρρύνει την είσοδο στο κτίριο μέσω μιας δυσανάλογα μεγάλης διαφανούς πόρτας, που οδηγεί σε έναν, επίσης μεγάλο για το μέγεθος του κτιρίου, εσωτερικό διάδρομο, που ομοιάζει σε διαστάσεις με δρόμο.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο η όψη δεν παραμένει ένα φόντο για τον δημόσιο χώρο αλλά μεταγγίζει την πόλη στο εσωτερικό του κτιρίου, μεταγράφοντας μια αστική σχέση, ενός «άλλου» δρόμου, του διαδρόμου, με ένα «άλλο» κτίριο, τον διπλού ύψους χώρο συναλλαγών με όψη μια εσωτερική στοά και το ενδιάμεσο μακρύ, διακεκομμένο, guichet εξυπηρέτησης.

Το κτίριο λειτουργεί το ίδιο ως ένα χαμηλό ανάγλυφο και τα άλογα του Πρέκα αδημονούν να εισέλθουν στον εσωτερικό δρόμο μαζί με τους συναλλασσόμενους.

Συντάκτης: Βαρβάρα Αγγελή
Δημοσίευση: 14-02-2021, 20:43

typos-i.gr

Ο άλλος ανεκτίμητος θησαυρός της Τράπεζας της Ελλάδος

Αν κάποιος εξειδικευμένος οίκος ή σύμβουλος προσπαθήσει να εκτιμήσει την αξία της Τράπεζας της Ελλάδος χρησιμοποιώντας μόνο τα γνωστά οικονομικά μοντέλα, τότε το πιθανότερο είναι να πέσει έξω κατά μερικές εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ. Ο λόγος είναι ότι στην Τράπεζα της Ελλάδος ενσωματώνονται αξίες που δεν μπορούν να αποτιμηθούν που σχετίζονται με την ιστορία και τον πολιτισμό της χώρας μας, αλλά και με την οικονομική και νομισματική ιστορία από την αρχαιότητα μέχρι τις ψηφιακές συναλλαγές. Όπως δεν μπορεί να αποτιμηθεί ένα αρχαιολογικό εύρημα, έτσι δεν μπορεί εύκολα να αποτιμηθεί ένα αρχαίο κέρμα, ή οι προσωπικές σημειώσεις του πρώτου διοικητή, ή η πρωτότυπη φοιτητική ταυτότητα του Ξενοφώντα Ζολώτα.

Και αυτός ο θησαυρός της Τράπεζας της Ελλάδος περιλαμβάνει 160.000 νομίσματα, 3.000 έργα τέχνης (πίνακες και γλυπτά), τα προσωπικά αρχεία των διοικητών της και άλλων μεγάλων προσωπικοτήτων, που, αν τα ξεδιπλώσει κάποιος, θα χρειαστεί ενάμισι χιλιόμετρο, πρόσβαση σε άπειρους τίτλους οικονομικής βιβλιογραφίας και περίπου 10 σπανίων εκδόσεων.

Σε όλα αυτά θα πρέπει να προστεθούν οι επενδύσεις που έχουν γίνει για τη συγκέντρωση, ανάδειξη, συντήρηση και εκσυγχρονισμό όλης αυτής της "κληρονομιάς" με τρόπο που να παράγει γνώση η οποία να είναι άμεσα και δωρεάν προσβάσιμη στην κοινωνία. 

Μέχρι πολύ πρόσφατα, έργα τέχνης, συλλογές και αρχεία βρίσκονταν σε συρτάρια, βιβλιοθήκες, γραφεία, τοίχους και προθήκες. Το 2013 αποφασίστηκε να συγκεντρωθούν όλα αυτά υπό μια μονάδα πολιτισμού της Τράπεζας της Ελλάδας που να έχει την ευθύνη για τη συντήρηση και την ανάδειξη. Το 2014 η μονάδα αυτή γίνεται διεύθυνση, με τον σημερινό διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, κ. Γιάννη Στουρνάρα να στηρίζει αυτήν τη σημαντική πολιτιστική προσπάθεια.

Το Capital.gr περιηγήθηκε στους ανεκτίμητους ιστορικούς και πολιτιστικούς θησαυρούς της Τράπεζας της Ελλάδος από τον διευθυντή του Κέντρου Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της ΤτΕ, κ. Παναγιώτη Παναγάκη. "Στο πλαίσιο του σεβασμού για τον πολιτισμό και την ιστορία του τόπου, η βασική αποστολή του Κέντρου Πολιτισμού Έρευνας και Τεκμηρίωσης της ΤτΕ είναι η ανάδειξη και προβολή του ρόλου της Τράπεζας στην οικονομική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή της χώρας. Στις βασικές προτεραιότητες περιλαμβάνεται  η μετάδοση γνώσης για την οικονομική και νομισματική ιστορία στην κοινωνία και ιδιαίτερα στους νέους, και αυτό επιτυγχάνεται μέσω των δραστηριοτήτων του Μουσείου, του Ιστορικού Αρχείου και των Εκδόσεων ιστορικού και πολιτιστικού  περιεχομένου. Επιπλέον η Βιβλιοθήκη της ΤτΕ αποτελεί μια από τις πλέον σύγχρονες και ενημερωμένες  πηγές γνώσης οικονομικού χαρακτήρα ”, εξήγησε ο κ. Παναγάκης."

Προς αυτή την κατεύθυνση, δημιούργησε ειδική έκθεση για τις ψηφιακές συναλλαγές με διαδραστική εφαρμογή στα κινητά τηλέφωνα ώστε να γίνει πιο κατανοητή η διαδρομή του χρήματος, ενώ παρέχει σε σχολεία τις λεγόμενες "βαλίτσες-μουσεία", που είναι μικρογραφία του Μουσείου της ΤτΕ. Η βαλίτσα περιέχει ένα δείγμα από τα εκθέματα, τα οποία, μαζί με οδηγίες και κάρτες που μοιράζονται στους μαθητές, μετατρέπουν την παρουσίαση σε παιχνίδι. Η λύση ήταν χρήσιμη λόγω της πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων, που ανάγκασαν το Μουσείο της ΤτΕ να παραμείνει κλειστό. Κάθε χρόνο περισσότερα από 8.000 άτομα επισκέπτονται το Μουσείο της ΤτΕ και η πλειονότητα των επισκεπτών είναι μαθητές.

Την ίδια στιγμή, η ΤτΕ διαθέτει τη μεγαλύτερη, πιο σύγχρονη και ενημερωμένη οικονομική βιβλιοθήκη, με βιβλία, ηλεκτρονικές εκδόσεις και συνδρομές με πρόσβαση σε άλλες βιβλιοθήκες του κόσμου. Φοιτητές, επιστήμονες, ακαδημαϊκοί, ερευνητές και απλοί πολίτες επισκέπτονται τη βιβλιοθήκη προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στην παγκόσμια οικονομική βιβλιογραφία δωρεάν. Μάλιστα η εξυπηρέτηση, λόγω COVID, άρχισε να γίνεται και ηλεκτρονικά. Και εδώ, δηλαδή, η πρόσβαση στη βιβλιοθήκη και τη βιβλιογραφία είναι δωρεάν.

Συγκέντρωση του «θησαυρού»

Όλα ξεκίνησαν από τη σύσταση του ελληνικού κράτους. Μέχρι το 1938 η κεντρική τράπεζα της χώρας στεγαζόταν στο κτίριο της Κτηματικής Τράπεζας, στην Πανεπιστημίου 28. Στις 4 Απριλίου 1938 εγκαινιάζεται το κεντρικό της κτίριο στην Πανεπιστημίου 21, αλλά ως κεντρική τράπεζα, δηλαδή ως Τράπεζα της Ελλάδος, λειτούργησε τον Μάιο του 1928 με τη μεταβίβαση όλου του ενεργητικού και παθητικού της Εθνικής Τράπεζας. Στην Τράπεζα της Ελλάδος μεταφέρθηκαν ο χρυσός, τα ομόλογα του Δημοσίου, χαρτονομίσματα, καταθέσεις του Δημοσίου, αλλά και αρμοδιότητες όπως να τυπώνει και να προμηθεύει την οικονομία με χρήματα και να αναλαμβάνει πληρωμές και εισπράξεις του Δημοσίου.

Κάπως έτσι ξεκίνησε να συσσωρεύεται ένα τεράστιο αρχείο από αποφάσεις, νομίσματα, έργα τέχνης (κυρίως πίνακες) που διακοσμούσαν το κτίριο. Μέχρι πολύ πρόσφατα όλα αυτά βρίσκονταν σε συρτάρια, βιβλιοθήκες, γραφεία, τοίχους και προθήκες. Το 2013 αποφασίστηκε να συγκεντρωθούν όλα αυτά υπό μία μονάδα πολιτισμού της ΤτΕ που να έχει την ευθύνη για τη συντήρηση και την ανάδειξη. Το 2014 η μονάδα αυτή γίνεται διεύθυνση της Τράπεζας της Ελλάδος και ξεκίνησαν οι τέσσερις πυλώνες ανάδειξης και επικοινωνίας αυτού του πλούτου με την κοινωνία.

Το Μουσείο

Ο πρώτος πυλώνας είναι το Μουσείο Οικονομικής και Νομισματικής Ιστορίας. Πρόκειται για ένα σύγχρονο μουσείο, υψηλών τεχνικών προδιαγραφών, με μια τεράστια και σπάνια συλλογή από 160.000 νομίσματα και 3.000 έργα τέχνης, τα περισσότερα εκ των οποίων είναι πίνακες ζωγραφικής. Ένα μικρότερο μέρος είναι γλυπτά.

Ο επισκέπτης του Μουσείου, ακολουθώντας το ιστορικό νήμα της παρουσίασης, αναζητεί τις ρίζες του χρήματος στους αρχαίους χρόνους, παρακολουθεί τη σταδιακή εισαγωγή και καθιέρωση διαφόρων μέσων συναλλαγής, μαθαίνει για την εξέλιξη του θεσμού των κεντρικών τραπεζών και την πορεία προς την ευρωπαϊκή νομισματική ενοποίηση. Με μια σειρά εφαρμογών πολυμέσων διαδραστικού χαρακτήρα και με την αξιοποίηση των πλέον σύγχρονων μουσειολογικών πρακτικών, η επίσκεψη μετατρέπεται σε μια εμπειρία που συνδυάζει γνώση και ψυχαγωγία.

Η συντήρηση και η διατήρηση συντελείται από επιστημονικά καταρτισμένο προσωπικό στους ειδικά διαμορφωμένους χώρους των εργαστηρίων συντήρησης καμβά, χαρτιού και μετάλλου. Η διεύθυνση του κέντρου πολιτισμού της ΤτΕ απασχολεί εξειδικευμένο προσωπικό, και συγκεκριμένα συντηρητές, ιστορικούς έργων τέχνης, αρχειονόμους, βιβλιοθηκονόμους, γραφίστες, μουσειολόγους, επιμελητές-φιλολόγους και ιστορικούς.

Το Μουσείο αυτό, που στεγάζεται στο καινούργιο κτίριο επί της οδού Αμερικής, παρουσιάζει τα εκθέματα και ταυτόχρονα δημιουργεί θεματικές εκθέσεις για να αναδείξει περισσότερο κάποια πτυχή της οικονομικής και νομισματικής ιστορίας. Για παράδειγμα, τώρα είναι σε εξέλιξη η έκθεση για τις ψηφιακές συναλλαγές, για την οποία έχει αναπτυχθεί και διαδραστική εφαρμογή μέσω κινητών τηλεφώνων. Δηλαδή ο επισκέπτης, κρατώντας το κινητό του και κοιτάζοντας προς τα εκθέματα, λαμβάνει επιπλέον πληροφορίες με στόχο να συνδεθούν οι σταθμοί της πορείας μιας συναλλαγής, από την καταχώριση μέχρι την εκκαθάριση, τον διακανονισμό, τη χρέωση και την πίστωση, το πώς λειτουργεί το διατραπεζικό σύστημα και το ευρωπαϊκό σύστημα πληρωμών κ.λπ. Και όλα αυτά αρχίζοντας από τη βασική έννοια του νομίσματος ως μέσου πληρωμής (από τα στάρια και τα πρώτα κέρματα) μέχρι το ψηφιακό πορτοφόλι.

Ιστορικό Αρχείο

Ο δεύτερος πυλώνας είναι το Ιστορικό Αρχείο της Τράπεζας της Ελλάδος, το οποίο περιλαμβάνει κυρίως τα αρχεία των διοικητών, αλλά και άλλων προσωπικοτήτων. Οι συλλογές αυτές εμπλουτίζονται, όπως με το αρχείο του Γιάννη Πεσμαζόγλου. Το αρχείο δωρήθηκε στην Τράπεζα της Ελλάδος τον Φεβρουάριο του 2017 από την οικογένεια του Γιάννη (Γιάγκου) Πεσμαζόγλου και εντάσσεται στην κατηγορία των προσωπικών αρχείων σημαντικών προσωπικοτήτων που σχετίζονται με την Τράπεζα της Ελλάδος. Το αρχείο Πεσμαζόγλου καταλαμβάνει σήμερα περισσότερα από 40 μέτρα και αποτελεί το μεγαλύτερο προσωπικό αρχείο – διπλάσιο σχεδόν από το ήδη ογκώδες αρχείο του Ξενοφώντος Ζολώτα, το οποίο παραδόθηκε στην έρευνα πριν από περίπου τέσσερα χρόνια. Το υλικό του αρχείου καλύπτει τη χρονική περίοδο από το 1885 μέχρι το 2018 – ξεπερνά δηλαδή τα όρια ζωής του Γιάγκου Πεσμαζόγλου, καθώς περιλαμβάνει φακέλους της περιόδου 1885-1963 που αφορούν τον πατέρα του, Στέφανο, και περιέχει υλικό από εκδηλώσεις μνήμης που αφορούν την περίοδο από τον θάνατό του, το 2003, έως και το έτος 2018.

Το αρχείο του Ξενοφώντος Ζολώτα έχει ψηφιοποιηθεί. Καλύπτει την περίοδο 1904-2004 και αποτελείται από 1.743 φακέλους, 32.676 τεκμήρια, 2.000 φωτογραφίες και 38 κασέτες ήχου και εικόνας. Αν απλωθεί, θα σχηματίσει γραμμή 25,07 μέτρων. Περιλαμβάνει χειρόγραφα και δακτυλογραφημένα έγγραφα και σημειώσεις στα ελληνικά, αγγλικά, γαλλικά και γερμανικά, άρθρα σε εφημερίδες και περιοδικά, συγγράμματα, μονογραφίες φωτογραφίες, οπτικοακουστικό υλικό και προσωπικά αντικείμενα. Περιέχει τεκμήρια σχετικά με τη δράση του ως διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, καθηγητή πανεπιστημίου, ακαδημαϊκού, υπουργού και πρωθυπουργού. Περιέχει την αλληλογραφία του με θεσμικά όργανα, νομικά και φυσικά πρόσωπα σε Ελλάδα και εξωτερικό, υπομνήματα προς τις ελληνικές κυβερνήσεις, εισηγήσεις του για οικονομικά και νομισματικά ζητήματα, τη λειτουργία της ΤτΕ, την ένταξη της Ελλάδας στην ΕΟΚ, τεκμήρια σχετικά με τη συμμετοχή του σε διεθνείς οργανισμούς (ΔΝΤ, Διεθνή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, ΟΟΣΑ, Επιτροπή Τεσσάρων Σοφών κ.ά.), τη συμμετοχή του σε ελληνικές κυβερνήσεις, τη θητεία του ως πρωθυπουργού στην Οικουμενική Κυβέρνηση 1989-1990, την υποψηφιότητά του για το βραβείο Νόμπελ, την αρθρογραφία του στον ελληνικό και διεθνή Τύπο, καθώς και προσωπικά στοιχεία και διακρίσεις. 

Πέρσι το ιστορικό αρχείο της ΤτΕ εμπλουτίστηκε με μια δωρεά που ξεπερνά τους 1.750 φακέλους και περιλαμβάνει τα προσωπικά αρχεία του δημοσιογράφου και πολιτικού Κωνσταντίνου Α. Βοβολίνη (1913-1970), του αδελφού του, εκδότη Σπύρου Α. Βοβολίνη (1910-1995), καθώς και τα αρχεία των εκδοτικών επιχειρήσεων της οικογένειας, δηλαδή της αντιστασιακής εφημερίδας "Ελληνικόν Αίμα" (1942-1948), της βραχύβιας εταιρείας "Εκδόσεις Εθνικών Αγώνων" (1948) και του μηνιαίου οικονομικού περιοδικού "Βιομηχανική Επιθεώρησις" (που ιδρύθηκε το 1934 και εξακολουθεί να κυκλοφορεί ως "Οικονομική Επιθεώρηση").

Βιβλιοθήκη

Τον τρίτο πυλώνα αποτελεί η βιβλιοθήκη. Στεγάζεται στον τρίτο όροφο του κεντρικού κτιρίου της Τράπεζας της Ελλάδος, ενώ μέρος της συλλογής της στεγάζεται στο κτίριο του Μηχανογραφικού Κέντρου της Τράπεζας στο Χαλάνδρι. Είναι ειδική-ερευνητική βιβλιοθήκη με εξειδίκευση στην οικονομική επιστήμη και είναι από τις μεγαλύτερες και πιο ανανεωμένες. Η πλοήγηση και η έρευνα στην έντυπη συλλογή της βιβλιοθήκης γίνεται με βασικό εργαλείο τον ηλεκτρονικό κατάλογο (WebPAC), ενώ το Summon είναι εργαλείο ενοποιημένης αναζήτησης που χρησιμοποιείται για ταυτόχρονη έρευνα στις διαφορετικές πηγές της βιβλιοθήκης (ηλεκτρονικός κατάλογος και βάσεις δεδομένων). Το E-Journal Portal είναι το εργαλείο αναζήτησης των τίτλων έντυπων και ηλεκτρονικών περιοδικών της βιβλιοθήκης.

Εκδόσεις

Ο τέταρτος πυλώνας αποτελείται από τις εκδόσεις της Τράπεζας της Ελλάδος. Πρόκειται για σπάνια λευκώματα, ιστορικές εκδόσεις, βιογραφίες, θεματικά βιβλία, σειρές από τα «Τεκμήρια από το Ιστορικό Αρχείο», καταλόγους για το Μουσείο της ΤτΕ, εκπαιδευτικά έντυπα, υλικό εκδηλώσεων κ.ά.

Η όλη παραγωγή από τον σχεδιασμό μέχρι την εκτύπωση γίνεται από την Τράπεζα της Ελλάδος. Διαθέτει τους δικούς της γραφίστες, ενώ χρησιμοποιεί την τεχνογνωσία και την υποδομή του νομισματοκοπείου.

Εκθέσεις

Το κέντρο πολιτισμού και το εξειδικευμένο αυτό προσωπικό της ΤτΕ δεν ασχολείται μόνο με τη συντήρηση του υφιστάμενου ιστορικού πλούτου, αλλά είναι υπεύθυνο για τη συμμετοχή και την υποστήριξη εκδηλώσεων όπως αυτή που ξεκινά στις 3 Μαρτίου από το Μουσείο Μπενάκη για τα 200 χρόνια από την επανάσταση του 1821. Η μεγάλη αυτή επετειακή έκθεση διοργανώνεται με τη συνεργασία του Μουσείου Μπενάκη, της Τράπεζας της Ελλάδος, της Εθνικής Τράπεζας και της Alpha Bank. Η έκθεση έχει τίτλο "1821 πριν και μετά", θα διαρκέσει έως τον Οκτώβριο και θα παρουσιαστεί στο κτίριο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς 138), καταλαμβάνοντας 3,5 στρέμματα.

Το κέντρο πολιτισμού και το προσωπικό του παρακολουθεί τις διεθνείς τάσεις για την ανάδειξη του πλούτου αυτού στην εκπαίδευση, όπως είναι για παράδειγμα τα "μουσεία-βαλίτσες" για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Παράλληλα, ενισχύει και εκσυγχρονίζει τις συλλογές του, ενώ έχει ξεκινήσει ένα τεράστιο έργο ψηφιοποίησης όλων των αρχείων, λαμβάνοντας μέτρα για την προστασία αυτού του πλούτου από φυσικές ή άλλες καταστροφές.

Του Λεωνίδα Στεργίου
capital.gr